Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası TMK Mad 165′ te belirtilen boşanma sebeplerinden biridir. Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açabilmek için evlilik hayatının akıl hastalığı nedeniyle sürdürülemez hale gelmesi, bu rahatsızlığın geçici değil kalıcı olması, bu doğrultuda sağlık raporunun alınması gerekir. İstanbul boşanma avukatı tarafından hazırlanan bu yazıda genel olarak akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açmak için gereken şartları inceledik. Daha fazla bilgi için iletişime geçebilirsiniz. Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davasında boşanma süreci ve sonrasına, boşanma davalarında nafaka, velayet, mal paylaşımı hususlarına açıklık getirdiğimiz yazımızı okumaya devam edebilirsiniz.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davası Nedir?
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası, Türk Medeni Kanunu’nun 165. maddesinde düzenlenen özel boşanma sebeplerinden biridir. Bu dava, eşlerden birinin akıl hastalığı sebebiyle evlilik birliğini sürdürmenin diğer eş için katlanılamaz hale gelmesi durumunda gündeme gelir. Hastalığın geçmesinin imkanı olmadığı sağlık raporu ile kanıtlanmalıdır. Akıl hastalığı dışında başka hastalıkların varlığı boşanma sebebi olarak kabul edilmemektedir. Takıntı (obsesyon), depresyon, AIDS, frengi gibi hastalıklar boşanma sebebi olarak kabul edilmez. Şizofreni ve bipolar bozukluk ise boşanma sebebidir.
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davasında akıl hastası olan eş için vasi tayini yapılması gerekmektedir. Akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası vesayet davası ile birlikte yürütülür.
- Akıl hastalığı şartı
Eşlerden biri akıl hastası olmalıdır. Bu akıl hastalığının türü ve kalıcılığı sağlık kuruluşu tarafından tespit edilecektir. Bu sebepleri; depresyon, sinir nöbetleri rahatsızlıklar akıl hastalığından sayılmamaktadır. Psikolojik rahatsızlıklar sebebiyle evlilik çekilmez hale gelmişse bu durumda akıl hastalığı sebebiyle boşanma davasında farklı bir nedene dayanmak daha doğru olacaktır.
Ağır ve geçmeyecek haldeki akıl rahatsızlıkları evlilik birliğini bitirir. Ancak cinsel rahatsızlıklar (frengi, AIDS gibi) rahatsızlıklar sara(epilepsi) rahatsızlığı da akıl hastalığı olarak sayılmamaktadır.
Hastanın durumu, hastaneye yatılı olarak yatırılması gerekir mi, hastanın evdekilere, eşlere ve çocuklara karşı davranışı nasıldır, intihar girişimi var mıdır gibi belirtiler çerçevesinde ortak hayatın çekilmezliği tartışılacaktır.
Akıl hastalığına dayanan boşanma davasında hastalığın türü ve iyileşmenin mümkün olup olmadığına bakılır. Bu halde akıl hastalığı sürekli ve iyileşme imkanı da olmayan bir rahatsızlıksa aile mahkemesi hakimi çiftin boşanmasına karar verecektir.
- Akıl hastalığı sürekli olmalıdır.
Akıl hastası eşin tedavi süreci gerçekleşse dahi düzelme ihtimali bulunmamalıdır. Davalının anlık sinir krizleri, depresyon, kaygı bozukluğu, akıl hastalığı olarak sayılmadığından bu yönde tedavi alması da boşanma sebebi sayılmaz.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Anlaşmalı Boşanma Davası
Akıl hastalığı olan bir kişinin kararlarını kendi alamayacağı kabul edilir. Bu sebeple kişiye vasi atanır. Evlenme boşanma gibi süreçlerde vasi kişinin yerine karar veremez. Çünkü bu haklar kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardır. Ancak vasinin görevi vesayet altına aldığı kişinin tam ve eksiksiz olarak fiziken, ruhen ve maddi varlıklarıyla korunmasıdır. Bu sebeple akıl sağlığı nedeniyle boşanma davasında davalı olan tarafı vasi temsil edebilir.
Anlaşmalı boşanma ise her iki tarafın boşanma ve sonuçları hakkında tarafların irade birliğine vardığı durumlarda geçerli olur. Bu iradenin hakim huzurunda açıklanması gerekir. Akıl hastalığı bulunan bir kişinin kendisini tam ve doğru temsil edemeyeceği, iradesini açıklayamayacağından bahisle anlaşmalı boşanma davası ile boşanamaz.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davasında Süre ve Zamanaşımı
Türk Medeni Kanunu Mad 165 çerçevesinde belirtilen hali ile akıl hastalığı nedeniyle boşanma davası açmak için belli bir süre şartı öngörülmemiştir. Hastalık evlilik birliğini taraflardan biri için katlanılamaz hale getirdiğinde boşanma davası her zaman açılabilir.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Görevli mahkeme 4787 Sayılı Kanun gereğince akıl hastalığı sebebiyle açılacak boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemeleridir. Türk Medeni Kanun Madde 168 çerçevesinde boşanma ve ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
Buna göre akıl hastalığı sebebiyle açılacak boşanma davalarında eşin yerleşmek amacıyla oturduğu yer mahkemesinde de dava açabileceğini kabul edebiliriz.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Evliliğin İptali
Akıl hastası olan kişi evlenemez; evlendiği taktirde TMK Madde 145 gereğince mutlak butlan sebebiyle evlilik birliği kurulmamış kabul edilir. Mutlak butlan sebepli olduğu için hakim resen gözetebileceği gibi herkes de bu evliliğin kurulmadığını öne sürebilir. Akıl hastalığının boşanma sebebi olması için ne çeşit ve ne seviyede bir akıl hastalığı olması gerektiğinden bahsedilmemektedir. Hekimlerce akıl hastalığı olarak nitelendirildikten sonra her seviyedeki hastalık ortak hayatı diğer eş için çekilmez hale getirmek koşuluyla boşanma nedeni kabul edilebilir.
Akıl hastalığı evlenmeye engel oluşturacak seviyede olup da evlenmeden önce mevcut ise zaten bir mutlak butlan nedenidir. Bu seviyedeki akıl hastalığının evlendikten sonra ortaya çıkması durumunda ise sadece bir boşanma sebebidir. Akıl hastalığı evlenmeye engel olmayacak seviyede olduğu taktirde, evlenmeden önce bulunması, TMK Mad 165′ e dayalı olarak boşanma davası açma imkanını ortadan kaldırmaz. Zira hastalık evlenmeden önce bilinmekle birlikte onun diğer eş için evliliği çekilmez kılacağı bilinemeyebilir.
Boşanma nedeni olabilmesi için, akıl hastalığının iyileşmeyeceğinin resmi sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş olması gerekir. Raporda, hastalığın iyileşeceği ancak bunun çok uzun süre alacağı belirtilmişse TMK Mad 165 gereğince boşanma davası açılamaz. Bununla birlikte genel boşanma nedenine bağlı dava açmasında engel bulunmamaktadır.
Akıl hastalığı ve bunun iyileşmeyeceğini tespit etmekle birlikte, aynı zamanda bu hastalık, diğer eş için ortak hayatı çekilmez hale getirmelidir. Hakim bütün koşulları değerlendirmekle hastalığın diğer eş için ortak hayatı çekilmez hale getirip getirmediğini taktir edecektir. Davanızın reddedilmemesi için doğru bilgi ile dava açılması gerekir. İletişim bilgilerimizden uzman boşanma avukatına ulaşabilirsiniz.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Dilekçesi
İSTANBUL AİLE MAHKEMESİ’NE
Davacı:
Vekili:
Davalı:
Dava Konusu: Akıl hastalığı sebebiyle boşanma ve küçük çocukların velayetinin müvekkil davacıya verilmesi talebidir.
Açıklamalar
1- Müvekkil davacı ile davalı x yıldan bu yana evlidir. Tarafların bu evlilikten ….isimli …. adet çocukları bulunmaktadır.
2- Davalı eş yaklaşık 3 yıl önce akıl hastalığına yakalanmıştır. Müvekkil ve ailesi davalı eşi güçleri yettiğince tüm tedavi merkezlerine götürmüş ancak hastalığın geçici olmadığı, kalıcı olduğu heyet raporları ile sabit hale gelmiştir. Davalı eş kendi işlerini göremez durumdadır. Bu durum gerek müvekkili gerekse çocukları üzmüş ve evlilik birliği çekilmez hale gelmiştir.
3- Davalının çocukları ile birlikte aynı evde yaşamaları da gerek tedavi ve gerekse çocuklarının psikolojik durumu açısından sakınca arz etmektedir. Bu nedenle müvekkil davacı ile davalının boşanmalarına karar verilmesi zorunluluğu doğmuştur.
Hukuki Sebepler: MK mad 165 ve ilgili kanun hükümleri
Deliller: Nüfus kaydı, tanıklar, doktor raporları, ve her türlü yasal delil
Cevap Süresi: 2 haftadır
Sonuç: Yukarıda arz ettiğimiz nedenlerle tarafların boşanmalarına, küçük çocukların velayetinin müvekkil davacıya verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla vekaleten talep ederiz.
Davacı Vekili
SIK SORULAN SORULAR
Alzheimer Hastalığı Boşanma Sebebi midir?
Alzheimer hastalığı, özellikle 65 yaş üstü kişilerde görülen unutkanlık hastalığıdır. Motor işlevlerinde, dil becerilerinde bozukluk olarak beyin fonksiyonlarının işlevlerini yerine getirmekte eksik kalmasıdır. Eş, alzheimer hastası ise bu sebebe dayanarak akıl hastalığından boşanma davası açılabilecektir. Tarafların evlilik tarihinde demans(alzheimer) hastası olması durumunda evlilik mutlak butlanla sarsılabilecektir. Bu hastalık tedavisi mümkün olmayan bir rahatsızlıktır. Bu nedenle açılan boşanma davasında resmi sağlık kurulu raporu alınmalıdır.
Bipolar bozukluk boşanma sebebi midir?
Bipolar bozukluk, iniş ve çıkışlı duygu durum bozukluğudur. Günlük hayatta fark edilir şekilde duygusal yükselişler aşırı neşe, aşırı mutluluk, normal olmayan pozitiflik görülürken bir dönem sonra kişide derin düşüncelere dalma, köşesine çekilme, sessizliğe gömülme gibi rahatsızlıklar görülür. Bipolar duygu durum bozukluğu 6 aylık dönemler içerisinde inişler çıkışlar yaşayarak bireyi ve çevresindekileri etkilemektedir. Eşine bipolar rahatsızlık tanısı konan kişi, akıl hastalığı sebebiyle boşanma davası açabilmek için belirli şartlar vardır. Resmi kurul raporu alınmalıdır. Bipolar rahatsızlık zamanla tedavi edilemez olmalıdır. Evlilik birliği çekilmez hale gelmelidir. Tüm bu şartlar bulunduğu taktirde dava açılabilecektir. Dava açmadan önce iddialarınızı toparlamak maksadıyla uzman boşanma avukatından yardım almalısınız.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davasında Süre Nedir?
Akıl hastalığı sebebiyle boşanmaya karar verilmesi için herhangi bir süre öngörülmemiştir. Bu nedenle her zaman dava açılabileceği kabul edilir.
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davasında Harç ve Ücretler Nelerdir ?
| Davanın Türü | Mahkeme Harcı + Sabit Masraflar | Avukatlık Ücreti (Tahmini) | Toplam Maliyet (Ortalama) |
|---|---|---|---|
| Anlaşmalı boşanma | ~ 5000TL | ~ 75.000 TL + KDV | ~ 35.000-85.000 TL arası ve üzeri |
| Çekişmeli boşanma (örneğin velayet, tazminat, mal paylaşımı varsa) | ~ 3.000-5.000 TL + ek giderler (bilirkişi, tanık vs.) | ~ 85.000-130.000 TL veya daha fazla | ~ 85.000-150.000 TL veya üzeri olma ihtimali yüksek |
Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma Davalarında Avukatlık Ücretleri Nelerdir ?
Akıl hastalığı sebebiyle açılacak boşanma davalarında avukatlık ücreti belirlenirken davanızı takip etmesini istediğiniz uzman boşanma avukatınızla iletişime geçerek çalışma ücretleri hakkında bilgi almanız gerekmektedir. Akıl hastalığı sebebiyle açılacak boşanma davalarında ücret belirlenirken avukatlık asgari ücret tarifesi altında bir ücret ile dosya takibi yapılması, hukuki danışmanlık verilmesi yasaktır.
Akıl hastası olan eş boşanma davası açabilir mi?
Boşanma davası açmadan önce etraflıca araştırma yapmak ve boşanma şartlarını avukata danışmak gerekmektedir. Akıl hastalığı bulunan kişi evlenemez. Eşinin akıl hastalığını bilmeden evlilik yapmışsa evliliği butlandır. Akıl hastası olan eşin dava açması mümkün değildir. Dava ehliyeti olmadığından mahkeme durumu tarafların itirazı olmasa dahi değerlendirecektir.
Akıl hastalığı sebebiyle boşanma davasında nafaka nasıl düzenlenir?
Nafaka miktarının belirlenmesinde nafaka yükümlüsünün ekonomik durumuna bakılır. Nafaka talebi tarafların ekonomik ve sosyal durumuna göre belirlenecektir. Tarafların müşterek çocukları varsa çocuk adına iştirak nafakası verilmesi gerekecektir. Velayet hakkını alan ebeveyn eşinden nafaka talep edebilecektir. Yoksulluk nafakası da akıl hastası olan eşten talep edilebilecek nafakadır. Akıl hastası olan eşin durumu belli olduktan sonra mahkeme tarafından kendisine vasi atanır. Vasi, akıl hastasının mallarının idaresinden de sorumludur. Bu sebeple akıl hastası olması, nafaka ödemekle yükümlü olmasının engeli değildir. Aynı şekilde boşanma davası açıldıktan sonra hakim geçici önlemler çerçevesinde tedbir nafakası ödenmesine de hükmedebilecektir.
Akıl hastalığı sebepli boşanma davasında tazminat alınır mı?
Maddi ve manevi tazminat davalarında evlilik birliğinin bitimine kusuru ile sebep olan eş kendinden az kusurlu veya kusursuz eşe tazminat öder. Ancak bir kişinin akıl hastalığına yakalanması kendi kusuru ile oluşan bir durum değildir. Eşe akıl hastası olduğu için tazminat yükletilmesi de söz konusu olmayacaktır.
Akıl hastalığı olan eş velayeti alabilir mi?
taraflar bu konuda anlaşma sağlayamadı ise çocuğun hangi ebeveyn ile kalması çocuğun menfaatine en uygun ise o eşe teslim yapılacaktır. Önemli olan durum çocuğun yararıdır. Ancak akıl hastası olan bir eşin çocuklara iyi bakım yapacağı konusunda mahkeme temkinli yaklaşacaktır. Akıl hastası olan eşin hastalığına dair olan raporla birlikte çocuğa bakabilecek durumda olup olmadığına ilişkin de görüş alınacaktır. İdrak yaşında olduğu kabul edilen 8 yaş ve üzerindeki çocuğa da hangi ebeveyn ile yaşamak istediği sorulacaktır.
Akıl hastalığı nedenli boşanma davalarında mal paylaşımı nasıl olur?
Akıl hastalığı sebebiyle açılacak boşanma davasında mal paylaşımı diğer boşanma davalarındaki usul ve esasla aynı şekilde görülecektir. Mal rejimi değerlendirilirken akıl hastalığı sebebine dayanılması önemli görülmemektedir.
Mal paylaşımının nasıl yapılacağına ilişkin yazımızı linkten okuyarak daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Birlikte çekilen kredi, evlilik öncesi mal karşılığı alınması hali var ise yasaya uygun şekilde miktarda düşmede yapılacaktır. Akıl hastalığına dayalı boşanma davası açmadan önce malların paylaşımının nasıl yapılacağı ve mallar üzerinde tarafların hakları boşanma avukatı yardımı ile öğrenilmelidir.
Akıl hastası olan kişi nafaka öder mi?
Akıl hastalığı nafaka ödemesine engel değildir. Akıl hastalığı nedeniyle açılacak boşanma davasında eşinin akıl hastalığı nedeniyle evliliği biten ve yoksulluğa düşen eş kendisi ve çocukları için nafaka talebinde bulunabilir. Akıl hastası olan kişiye vasi ataması yapılır. Vasisi akıl hastalığı olan kişinin maddi varlığından nafaka ödemesini gerçekleştirir.
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma kolay mıdır?
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma mümkündür ancak resmi sağlık kurulu raporu gerekir. Bu raporla hastalığın kalıcı olduğu ispatlanırsa süreç kolaylaşır.
Hangi sebepler varsa boşanma en hızlı sonuçlanır?
Bazı boşanma sebepleri boşanma davalarının emsallerine göre daha hızlı olmasını sağlar. Bunlar; anlaşmalı boşanma (1–2 celse),Terk (6 ay ayrı yaşama sonrası), Akıl hastalığı (resmi rapor ile) olması halinde boşanma davası süreciniz diğerlerinden daha kısa olacaktır.
