Oturma izni iptali; Türkiye’de oturum izni ile kalan yabancıların bazı durumlarda oturum izninin iptal edilmesi durumu söz konusu olabilir. Oturma izni iptali belli durumların ortaya çıkması ile söz konusu olabilmektedir. Yabancının oturma izninin devam edebilmesi için yasal düzenlemeleri bilen yabancılar hukuku uzmanı avukat ile çalışılması fayda sağlayacaktır.
Oturma izninin iptal edilmesi, yabancının ülkeyi terk etmesini aksi halde para cezası ödemesini gerektirecek önemli bir konudur. Verilen karara hukuka uygun bir şekilde itiraz etmek de büyük öneme sahiptir. Bu sürecin uzman bir avukat aracılığı ile sürdürülmesi yararlı olacaktır.
Türkiye’de yabancılar ile ilgili sınır dışı kararı alma yetkisi, valiliklere ve İl Göç İdaresi’ne aittir.
Oturma İzni İptali Nedir?
Türkiye’de vizenin onaylandığı süreden veya 90 günden daha fazla kalacak olan yabancıların aldıkları oturma izninin, kanunda gösterilen sebeplerle gerçekleşmesi durumunda verilen oturma izninin iptal edilmesine; oturma izni iptali denir. İptal sebepleri verilen ikamet izninin çeşidine göre farklılık göstermektedir.
İkamet izni ve iptali ile ilgili düzenlemeler 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’ nunda belirtilmiştir. Tüm bu izin süreçlerinin uzman bir avukat ile yürütülmesi fayda sağlayacaktır.
Oturma İzni İptali Sebepleri
Türkiye’de kalacak yabancılar için toplamda 6 farklı ikamet izni bulunmaktadır. Bunlar kısa dönem oturma izni, uzun dönem oturma izni, öğrenci oturma izni, aile oturma izni, insan ticareti mağduru oturma izni ve insani ikamet izinleridir. Sayılan oturma izinlerinin iptal sebepleri de farklılık göstermektedir.
A) Kısa Dönem Oturma İzni İptali Sebepleri
Türkiye’de gayrimenkulü olan, bilimsel araştırma yapmak için gelecek olan, ticari bir iş kurmak için gelen, Türkiye’nin de taraf olduğu anlaşmalar veya yurtdışı öğrenci değişim programları sayesinde eğitim veya benzer amaçlarla gelecek olan, turizm nedeniyle gelecek, adli veya idari makamların talep ve kararıyla Türkiye’de kalması gereken, Türkçe öğrenmek için Türkiye’deki kurslara katılacak ve bu sebeple gelmiş olan, Türkiye’de eğitim araştırma için kurslara katılacak, yabancılara kısa dönem oturma izni verilir. Verilen kısa dönem oturma izni aşağıdaki hallerde iptal edilir:
- Kısa dönem izni alınması için gerekli şartların mevcut olmaması veya ortadan kalkması.
- Kısa dönem izninin belirli bir amaç doğrultusunda kullanılmak için verilip bu amacın dışında kullanılması.
- Yabancı ile ilgili olarak, sınır dışı etme veya ülkeye giriş yasağı kararının olması.
- Yurt dışında fazla süre bulunması nedeniyle hakkında ihlal kararı verilmesi.
Yabancı hakkında bu kararların verilmiş olması sebebiyle mevcut oturma izni iptal edilebilir.
B) Aile Oturma İzni İptali Sebepleri
Türk vatandaşlarının ya da oturma izni çeşitlerinden birine sahip olan yabancıların; yabancı eşine, kendisinin veya eşinin ergin olmayan çocuğuna (18 yaşını doldurmamış veya 15 yaşını doldurmuş olup mahkeme tarafından ergin kılınmayan) ve kendisinin veya eşinin yönlendirmesi altında bulunan yabancı çocuğuna aile oturma izni verilmektedir. Verilen aile oturma izni aşağıdaki hallerde iptal edilir:
- Aile oturma izni alınması için gerekli şartların mevcut olmaması veya ortadan kalkması.
- Aile oturma izninin belirli bir amaç doğrultusunda kullanılmak için verilip bu amacın dışında kullanılması.
- Yabancı ile ilgili olarak çıkmış sınır dışı etme veya ülkeye giriş yasağı kararının bulunması.
Yabancı hakkında bu kararların verilmiş olması sebebiyle mevcut oturma izni iptal edilebilir.
C) Öğrenci Oturma İzni İptali Sebepleri
Yabancının Türkiye’de bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans ya da doktora öğrenimi görecek olması veya yabancının bakımı ve masraflarının gerçek ve tüzel kişi tarafından karşılanıp başka birkaç şartın da mevcut olması halinde ilk ve orta derecede öğrenim görmesi durumlarında öğrenci ikamet izni verilir. Verilen öğrenci oturma izni aşağıdaki hallerde iptal edilir:
- Öğrenci oturma izni için alınması gerekli şartların mevcut olmaması veya ortadan kalkması.
- Öğrenci oturma izninin belirli bir amaç doğrultusunda kullanılmak için verilip bu amacın dışında kullanılması.
- Yabancı ile ilgili olarak çıkmış sınır dışı etme veya ülkeye giriş yasağı kararının olması.
- Öğrenimini sürdüremeyeceğinin belirli kanıtlarla sabit olması.
Yabancı hakkında bu kararların verilmiş olması sebebiyle mevcut oturma izni iptal edilebilir.
Ç) Uzun Dönem Oturma İzni İptali Sebepleri
En az 8 yıl ikamet izni ile ara vermeksizin Türkiye’de bulunan ya da Bakanlığın belirlediği koşullara uyan yabancılar Bakanlığın verdiği onayla sınırsız olarak ikamet iznine sahip olurlar. Aşağıda belirtilen nedenlerin oluşması durumunda ikamet izni iptal edilecektir:
- Kamu düzeni ve güvenliği açısından yabancının ülkede bulunmasının ciddi tehdit oluşturması.
- Kesintisiz bir şekilde bir yıldan fazla süre boyunca sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmetinden başka bir sebeple Türkiye dışında bulunması.
Yabancı hakkında bu kararların verilmiş olması sebebiyle mevcut oturma izni iptal edilebilir.
D) İnsan Ticareti Mağduru Oturma İzni İptali Sebepleri
İnsan ticareti mağduru olması veya mağdur olmasında kuvvetli bir şüphe bulunması halinde yabancının yaşadıklarının etkisinden kurtulabilmesi veya yetkililerle iş birliği yapıp yapmayacağına karar verilebilmesi amacıyla sınırlı sürelerle oturma izni verilir. Aşağıda belirtilen nedenlerin oluşması durumunda ikamet izni iptal edilecektir:
- Mağdur yabancının, suçun failleri ile herhangi bir bağlantıda bulunması.
- Yetkili kurumlarca belirlenen ikamet izninin gerektirdiği yükümlülükleri yerine getirmemesi.
- Yabancının insan ticareti suçunun gerçek mağduru durumunda bulunmamasının tespit edilmesi.
Yabancı hakkında bu kararların verilmiş olması sebebiyle mevcut oturma izni iptal edilebilir.
E) İnsani İkamet İzni İptali Sebepleri
İnsani oturma izni, 6458 Sayılı Yabancı ve Uluslararası Koruma Kanunu madde 46’da belirtilen hallerin varlığı halinde valilikler tarafından verilir. Aşağıda belirtilen nedenlerin oluşması durumunda ikamet izni iptal edilecektir:
- Bu iznin verilmesi için gerekli şartların oluşmadığı veya ortadan kalktığı tespit edilirse,
Yabancı hakkında bu kararların verilmiş olması sebebiyle mevcut oturma izni iptal edilebilir.
Oturma İzni İptali Halinde Ne Yapılabilir?
Oturma izninin iptal edilmesi durumunda iptal işleminin tebliğini valilikler yapar. Bu işlem sırasında, yabancının Türkiye’deki aile bağları, oturma süresi, geldiği ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek menfaati gibi hususlar dikkate alınmaktadır.
İkamet izni iptali, yabancının bizzat kendisine, varsa yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Yabancıya ulaştırılan bu tebligatta, yabancının karara karşı itiraz haklarını etkili şekilde nasıl kullanabileceği ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri de yer alır.
Yabancı veya avukatı kararın kendilerine tebliğinden sonra bu kararın kaldırılması için yetkili mercilere başvuruda bulunmalıdır. Karara itiraz edilmesi sürecinde avukat desteği oldukça önemlidir. Burada açılacak olan dava idari işlemin iptali davasıdır.,
“6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun “Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, iptali veya uzatılmaması” başlıklı 25. Maddesinde ” Türkiye içinden yapılan ikamet izni talebinin reddi, ikamet izninin uzatılmaması veya iptali ile bu işlemlerin tebliği valiliklerce yapılır. Bu işlemler sırasında, yabancının Türkiye’deki aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı gibi hususlar göz önünde bulundurulur ve ikamet iznine ilişkin karar ertelenebilir. İkamet izni talebinin reddi, iznin uzatılmaması veya iptali, yabancıya ya da yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Tebligatta, yabancının karara karşı itiraz haklarını etkin şekilde nasıl kullanabileceği ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri de yer alır.” şeklinde düzenlenmiştir. Anılan yasal düzenlemeden de anlaşılacağı üzere ikamet izni başvurusunun kabul edilip edilmemesi tamamen idarenin tasarrufu altındadır. Bu işlem niteliği gereği idari bir işlemdir. İdari işlem, kamu idarelerinin kamu hizmetinin yerine getirilmesinde, kamu otoritesini kullanarak tek taraflı yaptıkları işlem olması dolayısıyla hukuka aykırı olduğu düşünüldüğünde ret kararının tebliğinden itibaren 60 gün içinde iptal davası açma hakkı bulunmaktadır.”
SIKÇA SORULAN SORULAR
Oturma izni neden iptal olur?
Alınan ikamet izinleri amacı dışında kullanılamaz. Örneğin mevcut ikamet izniniz ile çalışamazsınız, çalıştığınız tespit edilirse ikamet izniniz iptal edilir. Yine öğrenci ikamet izniniz olup da okul ile ilişkiniz kesilmiş ise öğrenci ikamet izni ile Türkiye’de kalamazsınız. Kısacası mevct olan oturma izninizi başka bir amaçla kullanırsanız oturma izniniz iptal edilir.
Oturma izni ret gelirse ne olur?
Oturma izni başvurusu red kararı ile sonuçlanan yabancının ülkede ikamet etmesi mümkün olmaz. Bu nedenle verilen karara hukuka uygun bir şekilde itiraz etmek oldukça önemlidir. Bu süreçte avukattan destek alınması muhtemel hataları da önleyecektir.
Süresiz oturma izni iptal edilir mi?
Yabancının, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit oluşturması, Sağlık, eğitim ve ülkesindeki zorunlu kamu hizmeti dışında bir nedenle kesintisiz bir yıldan fazla süreyle Türkiye dışında bulunması, hallerinde uzun dönem oturma izni iptal edilir.
Oturma izni ihlali cezası ne kadar?
Bu durumda vize ihlali yapan yabancının ceza olarak bir ücret ödemesi gerekir. Bu ceza yıllık ikamet izni harcının 2 katı olarak hesaplanır. Bazı ülkelerin vatandaşlarının bu kurala aykırı davranması durumunda bu ücrete ek olarak vize harcı da ödemeleri gerekmektedir.
1 yıllık oturma izni ücreti ne kadar?
Birçok ülke için 1 yıllık ikamet harç ücreti 80 dolardır. İkamet kart ücreti ise 356 TL’dir. Ayrıca Türkiye’de ilk defa ikamet alacaksanız tek giriş vize harcı da ödemeniz zorunludur.
