Hasta ve Doktor Açısından Tedaviyi Ret hakkı bireyin bedensel bütünlüğünü koruma hakkı ile kendi bedeni üzerinde karar verici merci olmasıyla ilgilidir. Kişinin bedeni üzerinde söz sahibi olması ile kişinin üstün yararının sağlanması noktasında bazı çatışmalar yaşanmaktadır. Kişinin üstün yararını savunan görüş yeri geldiğinde kişiyi kendisine karşı dahi koruyacak ve kişiyi tedavi sürecine zorlayacaktır. Ancak diğer taraftan kişi bedeni üzerinde mutlak otoritesini de sarsacaktır.
Gerek Biyotıp Sözleşmesi Madde 6, gerek T.C. Anayasası Madde 17/2 bireyin bedeni üzerinde söz sahibi olduğunu ve ancak zorunlu haller dahilinde tıbbi müdahalede bulunulabileceği belirtilmiştir. TMK Madde 23 de ise kişinin hak ve fiil ehliyetlerinden vazgeçemeyeceği belirtilmiştir. Kişinin bedeni üzerinde tasarrufta bulunması Buradaki hükümler dışında hastanın tedaviyi ret edebileceğine dair en açık güvencesi Hasta Hakları Yönetmeliği Madde 25 de ifade edildiği hali ile ‘’..Kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere; hasta kendisine uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmek veya durdurulmasını istemek hakkına sahiptir.
Tedavi ret halinde doktorun Sorumluluğu
1.Doktor öncelikle hastasını aydınlatmalıdır. Tedaviyi reddettiğine dair onam almalıdır.
Doktor; hastasını hastalık ve tedavi süreci hakkında dürüst ve objektif olarak bilgi verir .Hastanın açıkladığı rıza ancak bu sayede hukuken geçerlidir. Doktorun hasta yakınları tarafından dava edilmemesi adına kayıtlarını ayrıntılı tutması gerektiğini hatırlatırız.
2. Doktor kayıt tutmalıdır.
Burada Yargıtay 13 HD. 8582 E, 10298 K Sayılı kararında hekimin kayıt tutma yükümlülüğünden bahsetmiştir. Bu noktada hasta hakları yönetmelik maddesinin oldukça açık ve net olduğu kanaati ile kişinin üstün menfaatini devlet yada başka bir şahıs veya kurumun bilemeyeceği ve kişinin bedeni üzerinde son sözü söyleme hakkına sahip olduğu düşüncesi ile hem aktif hem pasif ötenaziyi destekler iken kişinin başlatılan bir tedaviyi sonlandırma veya tedavi sürecini de başlatmama hakkına sahip olduğu kanaatindeyim.
AV.ESER ESERÇELİK
