Ön Ödeme Nedir? TCK Madde75

Ön ödeme; TCK madde 75 kapsamında düzenlenen uzlaştırma kapsamı dışındaki suçlarda, sadece adli para cezasını gerektiren veya kanun maddesine göre ilgili suç için öngörülen cezanın üst sınırının altı ayı geçmediği hallerde savcılık veya mahkeme tarafından hesaplanan tutarın yatırılmasıyla dosyanın düşmesi, davanın açılmaması halidir. Hakaret suçunda ön ödeme 28 Şubat 2026 tarihi itibariyle kamu görevlisine hakaret ile kişiye hakaret arasındaki ayrım kalkmıştır. Hakaret suçunun her hali için ön ödeme geçerlidir. Ön ödeme usulünde yargılama yapılmadan hakim veya savcının takdiri ile taraflara dosyanın açılmaması karşılığında bir devlet hazinesine para yatırılması ifade edilir.

Ön ödeme; yargılama ve hüküm aşamasına geçmeden dosyanın düşürülmesi anlamına geldiğinden, mahkumiyet değildir. Bu sebeple sicile de işlemez. Ön ödeme suçu kabul anlamına da gelmemektedir. İstanbul Ceza Avukatından dosyanıza ilişkin bilgi almak ve ön ödemenin avantajlarını öğrenmek için danışmanlık hizmetinden yararlanabilirsiniz. Ön ödeme yapan sanığa suç izafe edilmesi mümkün değildir. Bu nedenle halk arasında sıkça yaşanabilecek bir karışıklığa açıklık getirmekte fayda vardır. Sanık yahut şüpheli ön ödeme kurumundan faydalandığında ne bir ceza almış olur ne de sicilinde herhangi bir suç, ceza ibaresi yer alır.

Ön ödemenin en temeldeki amacı daha önce de belirttiğimiz gibi usul ekonomisidir. İşlenen yahut işlendiği iddia edilen fiilin yaptırımının az olduğu durumlarda devletin ve şüphelinin öncelikle zamandan tasarruf etmesi amaçlanır. Devlet üzerindeki iş yükünü hafifleterek gerçek anlamda önem arz eden hukuki uyuşmazlıklara daha sağlıklı odaklanabilme şansı bulacaktır. Aynı zamanda şüpheli için de uzun yargılama süreçlerinden zaman ve maddi tasarruf sağlamak adına çoğunlukla ön ödeme kurumundan faydalanmak sağlıklı bir seçenektir. En nihayetinde uyuşmazlıkların sulh yoluyla çözümlenmesinin sağlandığı ön ödeme kurumu ceza yargılaması süreçlerine büyük destek sağlar.

İçerik Haritası

Toggle

Ön ödeme ile Uzlaştırma Arasındaki Farklar Nelerdir?

Önödeme kurumunun tüm suçlarda uygulanması mümkün değildir. Önödemenin uygulanabilmesi için suçun belli yasal şartlar taşıması beklenmektedir. Yalnızca adli para cezası gerektiren yahut kanunda ilgili suçun cezasının üst sınırının altı aydan az belirlendiği suçlar önödeme kapsamında değerlendirilmektedir. Uzlaştırma ile önödeme arasındaki en temel fark kapsamları ve öncelik sıralamalarıdır. Uzlaştırmaya tabi suçlarda önödeme kurumundan faydalanmak mümkün değildir. Uzlaştırma, şikayete tabi suçlarda suçtan zarar gören ile suçu işlediği iddia olunan arasında uzlaşı sağlanması için yürütülen sürecin adıdır. Burada görevlendirilen bir uzlaştırmacı ve iki farklı taraf bulunmaktadır. Önödemede ise fail ile devlet vardır. Fail kanunen belirlenen miktarı devlet hazinesine ödeyerek dosyanın işlemden kaldırılmasını sağlamaktadır. Uzlaştırmada ise iki taraf anlaşma sağlarsa dosyada soruşturma aşamasında uzlaşma nedeniyle Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmektedir.

Hangi Suçlar Ön ödeme Kapsamındadır?

Daha önce de belirttiğimiz gibi uzlaştırma kapsamında olmayan ve yalnızca adli para cezası gerektiren suçlar ile hapis cezasının üst sınırı 6 ayı aşmayan suçlar önödeme kapsamındadır. Buna nitelikleri taşıyan suçlarda resen önödeme  teklifinin faile sunulması gerekmektedir. Örnek olarak önödeme kapsamında yer alan suçları sıralamak gerekirse;

• TCK madde 171/1-a kapsamında taksirle yangına sebep olma suçu önödemeye tabidir.
• 6831 sayılı Orman Kanunu madde 108 kapsamındaki ihlallerde önödeme kurumu uygulanır.
• 6136 sayılı Kanun madde 15/4 kapsamındaki suçlar da önödemeye tabidir.
• Hakaret Suçu da 7 Kasım 2024 tarihindeki yasal düzenleme ile önödeme kapsamına alınmıştır. Önceden uzlaştırma kapsamında değerlendirilen bu suç güncel olarak önödeme usullerine tabidir.

Hakaret Suçunda Ön ödeme Nasıl Olur?

Uygulamada ön ödemenin en sık karşımıza çıktığı dosya türleri hakaret suçları ile alakalı dosyalar olmaktadır. Bu nedenle pek çok kişi yeni düzenlemeler ışığında hakaret suçunda ön ödeme yöntemi nasıl işler merak etmektedir.  Anayasa Mahkemesinin 11.02.2025 tarih ve 2025/24 sayılı kararı ve Yargıtay 6. Ceza Dairesinin güncel kararları ışığında hakaret suçunun ön ödeme kapsamı 07.11.2024 tarihli ve 7531 sayılı kanun ile yeniden düzenlenmiştir. Yeni yapılan düzenleme ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 75. Maddesinin 6 numaralı fıkrasının a bendine eklenen hükümlerle, hakaret suçunun sırasıyla yazacağımız şu şekilleri ön ödeme kapsamına alınmıştır. 28 Şubat 2026 itibariyle ise ön ödeme suçunda kamu görevlisine hakaret ile şahsa hakaret ayrı tutulmayarak ön ödeme kapsamında eşit değerlendirilmektedir.

• İleti Yoluyla Hakaret:

Türk Ceza Kanunu Madde 125/2 kapsamında mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir ileti yoluyla hakaret suçunun işlendiği haller ön ödeme kapsamındadır. Bu doğrultuda sosyal medya, mail, WhatsApp mesajlarında yapılan hakaretler ön ödeme kapsamında olacaktır.

• Hakaret Suçunda Bazı Nitelikli Haller:

Türk Ceza Kanunu Madde 125/3-b ve 125/3-c kapsamında dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatleri açıklamasından dolayı yahut kişinin mensup olduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenen hakaret suçlarında da ön ödeme kurumundan faydalanmak mümkün olacaktır.

• Alenen İşlenen Hakaret Suçu:

Türk Ceza Kanunu Madde 125/4 kapsamında hakaret suçunun alenen işlendiği durumlar da ön ödeme kapsamında değerlendirilmektedir.

Önödeme Tutarı Nasıl Hesaplanır?

Önödeme tutarı her dosyaya özel olarak hesaplanmaktadır. Hesaplamalarda Türk Ceza Kanunu madde 75 referans alınır. Maktu adli para cezası belirlenen suçlar için kanunda belirlenen miktar doğrudan önödeme ihtarı ile faile bildirilir. Nispi adli para cezası öngörülen suçlarda kanunda belirlenen alt sınır esas alınarak hesaplama yapılır. Hapis cezası gerektiren suçlarda ise hapis cezasının kanunda ön görülen altı sınırının gün karşılığı nakdi tutarı üzerinden hesaplama yapılır. Eski yargı kararlarına baktığımızda günlük para miktarının 20TL veya 30 TL gibi rakamlar olduğunu görmek mümkündür. 10.09.2025 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı kapsamında güncel tutarın günlük 100TL olarak belirlenmesine karar verilmiştir. (AYM 2025/174) 2026 yılı için hakaret suçu ön ödeme tutarı ortalama olarak 3100 TL olacaktır.

Eğer ön ödemeye tabi olan suç kanunda hem hapis cezası hem de adli para cezası öngörülen niteliğe sahipse burada hesaplama hapis cezasının alt sınırı gün karşılığı bedeli ile adli para cezasının alt sınırının toplanması neticesinde elde edilen rakamdır. Bununla birlikte ön ödeme ihtaratı yapılırken hesaplama kalemlerine soruşturma masrafları da eklenir. Bu masraflar da şüpheli ve sanığın ödemesi gereken tutarlar arasındadır.

Önödeme Süresi ve Ödeme Şekli Nasıl Olur?

Önödeme süreci soruşturma ve kovuşturma aşamalarında bir miktar farklılık gösterse de ödeme koşulları benzerdir. Dosyanın soruşturma aşamasında olması halinde Cumhuriyet savcılığınca, kovuşturma aşamasında ise mahkemece sanığa tebligat çıkarılır. Yapılan tebliğ üzerinde önödemenin gerçekleştirilmesi için sanığın 10 günlük yasal süresi bulunmaktadır.

10 günlük yasal süre içerisinde devlet hazinesine tebligatta belirtilen miktarı ödeyen ve ilgili evrakı mahkemeye yahut savcılığa ibraz eden kişi önödeme sürecini eksiksiz şekilde tamamlamış olur.

Ön ödeme Taksitlendirilebilir mi?

Faile yapılan ön ödeme tebligatından itibaren failin talep etmesi, savcılık makamının kabul etmesi halinde halinde ön ödeme miktarının birer ay ara ile üç eşit taksit halinde ödenmesi mümkündür. Bu talebi inceleyen ve kararı veren merci Cumhuriyet savcılığıdır. Ön ödemede taksitlendirmeye ilişkin düzenlemeler 7188 sayılı kanun kapsamında gerçekleştirilmiştir. Ancak taksitleri süresinde ödemeyen failin ön ödemesi hükümsüz kalır ve soruşturma yahut kovuşturma kaldığı yerden devam ettirilir.

Yargıtay, 7. Ceza Dairesi, E. 2023/13739, K. 2024/1381, T. 14.02.2024 sayılı kararında: “Soruşturma giderleri ile birlikte, Cumhuriyet savcılığınca yapılacak tebliğ üzerine on gün içinde ödediği takdirde hakkında kamu davası açılmaz. (Ek cümleler:17/10/2019-7188/16 md.) Failin on gün içinde talep etmesi koşuluyla bu miktarın birer … ara ile üç eşit taksit hâlinde ödenmesine Cumhuriyet savcısı tarafından karar verilir. Taksitlerin süresinde ödenmemesi hâlinde ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir.” Diyerek ön ödemede taksitlendirme ardından düzenli ödeme yapılmamasının sonuçlarını net olarak açıklamıştır.

Ön ödeme Teklifine İtiraz Edilebilir mi?

Ön ödeme fail lehine yapılan bir düzenlemedir. Failin doğrudan ön ödeme teklifine itiraz etmesi yasal olarak mümkün değildir. Ancak itiraza konu olabilecek detaylar pek tabii mümkündür. Ön ödeme teklifinde itiraza konu edilebilecek en temel unsur usulsüz tebligattır. Eğer faile yapılan ön ödeme teklifi usulüne uygun şekilde tebliğ edilememişse bu nokta failin itiraz etme hakkı doğar ve ilgili kişiye yeni bir tebligat çıkarılarak süreç tekrar edilir. Ayrıca ön ödeme teklifinde belirlenen miktarda hesaplamaya ilişkin hata olması halinde de itiraz ile yeniden hesaplama yapılmasını talep etmek mümkündür. Ön ödemenin tebligat usulüne veya miktarına değil de doğrudan ön ödeme teklifine itiraz etmek ise mümkün değildir. Bu noktada kişi kendisine sunulan teklifi kabul etmeyerek yargılamanın devam etmesini sağlayabilir. Ön ödemeyi gerçekleştirmemek de bir nevi itiraz olarak görülebilir.

Ön ödeme Dosyayı Kapatır mı? Kamu Davası Açılır mı?

Ön ödeme sürecini usulüne uygun yerine getiren şüpheli hakkında, ön ödeme sebebiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilir. Yani soruşturma aşamasındaki dosyada savcılık makamı tarafından ön ödeme usulü uygulanıyorsa ve kişi kendisine belirtilen tutarı 10 gün içinde ödediyse kovuşturma aşamasına geçmeden dosyası kapatılır. Eğer ön ödeme usulünün yürürlüğe girdiği dönemde mahkeme aşamasındaysa kovuşturma işlemi gerçekleşiyor demektir. Kovuşturma aşamasında ise sanık 10 gün içerisinde ön ödeme usulünü yerine getirdiği taktirde dosyası kapanacaktır. Ön ödeme dosyasının kapatılması demek davanın hiç açılmaması anlamına gelmektedir. Bu aşamada kamu davası açılmadığından sicile işleme gibi bir durumda olmayacaktır.

Ön ödemeye ilişkin bir istisna bulunmaktadır. 6222 sayılı Kanun kapsamındaki suçlarda ön ödeme yapılsa bile spor müsabakalarını seyirden yasaklama tedbiri 1 yıl süre ile devam ettirilmektedir.

Ön ödeme Yapılmazsa Ne Olur?

Ön ödeme teklifi soruşturma aşamasında şüpheliye tebliğ edildikten sonra 10 günlük süre içerisinde ödemenin gerçekleştirilmesi ve ödemeye ilişkin evrakın savcılığa ibrazı gerekir. Eğer bu ödemeye şüpheli gerçekleştirmezse hakkında soruşturma işlemlerine devam olunur. Soruşturmaya ilişkin tüm süreç tamamlandıktan sonra da iddianame düzenlenerek dosyada kovuşturma aşamasına geçilmesi talep edilir.

Ön ödeme teklifi kovuşturma aşamasında sanığa tebliğ edildikten sonra da ödeme için 10 günlük yasal süre mevcut olur. Eğer sanık 10 gün içerisinde ödemeyi gerçekleştirmezse dosya kapsamında yargılamaya devam olunur ve karar aşamasına geçilir.

Soruşturma aşamasında KYOK kararı verilecek olan dosya için şüpheliye ön ödeme teklifi sunulmaz. Lakin kovuşturma aşamasında sanığın beraat edebileceği lehine yahut aleyhine her türlü kararın verilebileceği durumlarda da ön ödeme teklifinde bulunur.

SIK SORULAN SORULAR

Beş Yıl İçerisinde Tekrar Suç İşlersem Ön ödeme Uygulanır mı?

TCK madde 75 kapsamında tekerrür ve beş yıl içinde yeniden suç işleme durumlarında ön ödemenin ne şekilde uygulanacağı düzenlenmiştir. Taksirli suçlar hariç olmak üzere ön ödemeye bağlı karar tarihinden itibaren beş yıl içinde ön ödemeye tabi bir başka suç işleyen faile teklif olarak sunulacak ön ödeme miktarı yarı oranında artırılarak sunulmaktadır. Bunun yanında TCK madde 75/6. Fıkra kapsamında sayılan belirli suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi halinde fail hakkında aynı suçtan dolayı ön ödeme hükümlerinin uygulanmayacağı da belirlenmiştir. Burada da tekerrür halinde caydırıcılığın artırılması hedeflenerek failin suç işleme fikrinden uzaklaştırılması, ön ödeme kurumunu suistimal etmemesi hedeflenmektedir.

Yargıtay, 19. Ceza Dairesi, E. 2017/2245, K. 2018/4881, T. 24.04.2018 sayılı kararında : “6222 sayılı Kanun’un 18/9. maddesinde tanımlanan suçun ön ödemeye tabi olması ve miktarı yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezası olarak öngörülmesi karşısında; suça sürüklenen çocuğa soruşturma evresinde ödeme ihtaratı yapılırken suçun zincirleme işlendiği gerekçesiyle para cezasının arttırılamayacağı gözetilmeden fazla miktar üzerinden ön ödeme teklifinde bulunulması usulsüz olduğunda” diyerek zincirleme suçlarda ön ödeme hesaplamasının nasıl yapılması gerektiğini net şekilde ortaya koymuştur.

Ön ödeme Avantajları Nelerdir?

Ön ödeme kurumu faili lehine yorumlanabilecek özellikleri ile çeşitli avantajlar barındırmaktadır. Kişi hakkında açılmış olan bir soruşturma yahut kovuşturma dosyasının devlet hazinesine ödenen bir miktar para neticesinde kapatılması kişiyi son derece uzun ve zahmetli bir yargılama sürecinden kurtarmaktadır. İfadeler vermek, duruşma tarihlerinde yeniden duruşmada beyanda bulunmak, süreç boyunca usul kurallarını çiğnememek adına gerekli tüm önlemleri almak bir bütün halinde değerlendirildiğinde pek çok vatandaş için zorlayıcıdır. Ön ödeme ihtaratı aslında bir nevi faile uzun ve yorucu bir yargılama süreci yerine kısa sürede dosyalarını kapatarak hayatına devam etmek için de bir fırsat tanımaktır. Uzun soluklu yargılamalar çoğu zaman vatandaşın sadece psikolojik olarak değil madden de yıpranmasına neden olmaktadır. Ön ödeme bu kapsamda da son derece avantajlıdır.

Ön Ödeme Sabıkaya İşler mi?

Ön ödeme kurumundan faydalanmak isteyen kişiler ön ödeme sabıkaya işler mi? Sorusunu merak ederler. Kişiler temiz bir sicile sahip olarak hayatlarının ilerleyen dönemlerinde rahat etmek isterler. Adli sicil kaydında çeşitli suç kayıtlarının mevcudiyeti zaman zaman resmi kurumlarda, iş başvurularında kişilerin dezavantajlı konuma düşmesine neden olabilmekte. Ön ödeme kapsamında dosyası kapanmış olan kişiler bu dosyalara ilişkin adli sicil kayıtlarında hiçbir kayıt olmamasını da sağlarlar. Yani özetle ön ödeme sabıkaya işlemez. Zaten ödeme yapan kişi dosyanın düşme ile kapanmasını sağladığı için ortada bir yargılama bir cezalandırma bulunmadığından kişinin adli sicil kaydında da bir kayda yer verilmemektedir.

Ön ödeme Geri Alınır mı?

Ön ödeme kapsamında dosyası bulunan bir kişiye savcılık yahut mahkeme kanalı ile ön ödeme ihtaratı yapılır. İlgili kişi kendisine tebligattan itibaren tanınan 10 günlük yasal süre içerisinde ön ödeme işlemini gerçekleştirerek yargılama sürecini neticelendirebilir. Ancak ödemeyi yapan bir kişi yaptığı ödemeden vaz geçemez. Özetle ön ödeme geri alınabilir bir uygulama değildir. Bu sebeple kişilerin kendilerine tanınan 10 günlük yasal süreyi iyi değerlendirerek dosyaya ilişkin kararlarını aceleye getirmeden vermeleri tavsiye edilir.

Ön ödeme İçin Avukat Zorunlu mu?

Ülkemizde hukuken yürütülen süreçler için avukatla temsil zorunluluğu kural olarak bulunmamaktadır. Ancak hukuki süreçler günlük hayatta pek karşılaşmadığımız kendine özgü birtakım usul kuralları ile yürütülmektedir. Bu nedenle alanında uzmanlaşmış avukatlar ile hukuki süreçlerin yürütülmesi vatandaşlar için çeşitli hak kayıplarının önüne geçilmesini ve hukuki risklerin minimize edilmesini sağlar. Ön ödeme için avukat tutmak zorunlu olmamakla birlikte sürecin usulen daha seri ve sağlıklı ilerlemesini isteyen kişiler ön ödeme kapsamındaki dosyalarına ilişkin avukat desteği alabilirler.

Özetle ön ödeme kurumu yargı sisteminde usul ekonomisi ilkesinin gereği olarak yaptırımı nispeten hafif suçlarda süreç hızlandırma amacıyla ortaya çıkarılan bir kurumdur. Ön ödeme failin son derece lehine özellikler barındırması ile vatandaşlar açısından da avantajlıdır. Devlet ile vatandaş arasında bir uzlaşı sağlama yolu özellikle uygulamada uzlaştırma ile karıştırılsa da her iki kurum birbirinden son derece farklı teknik detaylar barındırmaktadır. Yakın zamanda yapılan düzenlemeler ile hakaret suçunun bazı şekilleri de ön ödeme kapsamına alınmış olup uygulamada da sıklıkla hakaret suçu ile bağlantılı olarak ön ödeme kurumunun gündeme geldiğini görürüz. Ön ödeme kurumundan faydalanmak için kişinin avukat bulundurma zorunluluğu olmamakla birlikte pek çok teknik özellik barındıran bu süreci daha kolay ve hızlı tamamlamak adına alanında uzman kişilerden destek almak her zaman tavsiye edilir.

2026 yılında hakaret suçu ön ödeme ne kadardır?

2026 yılında basit hakaret suçu için ön görülen ön ödeme tutarı 3100 TL’dir. Birden fazla sanık veya şüpheli olması halinde belirtilen tutar toplam değil bir kişi için geçerli olan tutardır. Kovuşturma aşamasında mahkeme soruşturma aşamasında ise hakimlik tarafından hazırlanan Ön Ödeme İhtaratı uyarınca belirtilen tutarı mahkeme veznesine veya Mal Müdürlüğü’nün hesabına 10 gün içerisinde yatırarak dosyanın bir defaya mahsus kaldırılmasını sağlayabilirsiniz.