Miras paylaşımına ilişkin 18 Haziran 2025’ten itibaren yürürlüğe giren yeni düzenleme ile ‘anlaşmalı paylaşım’ sistemine de geçilmiştir. Anlaşmalı Paylaşım sistemi ve miras paylaşım oranlarını yazımızın devamında bulabilirsiniz. Anlaşmalı miras paylaşımı Medeni Kanun ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu değişmemesine rağmen ortaklığa ilişkin davalara getirilen yeni bir düzenleme ile tarafların aralarında anlaşarak miras paylaşımı yapmalarının önü açılmıştır. 18 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren anlaşmalı miras paylaşımı sistemi ile notere gitme zorunluluğu da ortadan kalkmıştır.
Miras paylaşımı için iki yol öngörülmüştür. Bunlardan biri anlaşmalı miras paylaşımıdır. Diğeri ise yargı yoluyla miras paylaşımıdır. Yani bir diğer adıyla mirasçılar arasında paylaşma davası açılır. Mirasın anlaşmalı şekilde paylaşımının sağlanabilmesi için mirasçıların kendi aralarında konuşarak mirasın kişilere dağılımı hakkında anlaşmaya varabilmeleri gerekmektedir.
Yargısal miras paylaşımı anlaşmalı miras paylaşımının uygulanamadığı durumlarda paylaşıma mahkemenin karar verdiği bir paylaştırma yöntemidir. Mahkemenin bu paylaştırmayı yapabilmesi için paylaşma davası açılır.
Miras, kalan kişiler arasında bir ortaklık kurar. Bu ortaklık durumunu son erdirmek için miras paylaşım işlemi söz konusu olur. Miras paylaşımı için mirasçılar aralarında bir uzlaşma ve anlaşma sağlayarak bunu yapabilecekleri gibi eğer ortak bir payda da buluşamadılar ise mahkemeye gidebilirler. Miras bırakanın vasiyetnamesi var ise öncelikle vasiyetname doğrultusunda hareket edilir. Vasiyetname de miras paylaşımı yapılmamışsa mirasçılar aralarında anlaşarak “anlaşmalı miras paylaşımı” yapabilir. Mirasçıların yargı yolu ile miras paylaşımı hakkı da korunmaktadır. Anlaşmalı Miras Paylaşımı aldatma, kandırma, bilgi eksikliği sebebiyle mirasçılar arasında adaletsizliğe yol açabileceği düşüncesiyle eleştirilmektedir.
Miras Hukuku Avukatı Doğa Eser ESERÇELİK olarak, İstanbul’da miras paylaşımı ve miras hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda danışanlarımıza özenli ve şeffaf bir şekilde hukuki danışmanlık sunmaktayız. Konuyla ilgili tüm soru ve talepleriniz için internet sitemizde yer alan iletişim bilgilerinden bize ulaşabilir, randevu alarak miras sürecinizi güven içinde başlatabilirsiniz.
Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Miras paylaşımı süreci, mirasçılar arasında hakların adil bir şekilde belirlenmesini ve ortaklığın sona erdirilmesini amaçlayan önemli bir hukuki işlemdir. Bu süreçte anlaşmazlıkları ve tartışmaları engellemek, önüne geçebilmek ve işlemlerin usule uygun şekilde yürütülebilmesi için uzman bir hukukçudan destek alınması büyük önem taşır. 18 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni düzenleme ile mirasçılar aralarında anlaşarak notere gitme zorunluluğu olmadan anlaşmalı miras paylaşımı yapabilecektir. Aynı zamanda mirasçılar yargısal miras paylaşımı ile de miraslarını paylaşabilecektir. Bu haliyle miras paylaşımında şuan için iki yol olduğunu söyleyebiliriz. Bunlardan ilki anlaşmalı miras paylaşımı diğeri ise yargı yoluyla miras paylaşımıdır.
Anlaşmalı Miras Paylaşımı
Anlaşmalı miras paylaşımında mirasçılar kendi aralarında bir sözleşme hazırlar. Bu sözleşme doğrultusunda anlaşmalı miras paylaşımı olur. 18 Haziran 2025’ten itibaren miras paylaşımı için noter zorunluluğu kalkmıştır. Anlaşmalı miras paylaşımı adaletsizliğe yol açabileceği gerekçesi ile eleştirilmektedir. Anlaşmalı miras paylaşımında mirasın tamamı veya mirasın bir kısmı paylaşıma açılabilir. Bu durumun söz konusu olabilmesi için mirasçılar arasında oy birliği sağlanması gerekmektedir. Kısacası mirasçılardan birinin paylaşım için aksi oy kullanırsa paylaşma davası açılır.
Terekeye dahil malların mümkün olduğu ölçüde aynen paylaşımı esas kabul edilmiştir. Paylaşımı durumunda değeri azalan tereke malı için taşınmaz bir bütün olarak mirasçılardan birine tahsis edilir. Bu durumda mirasçılar arasında anlaşmazlık oluşur ve uzlaşma sağlanamaz ise taşınmaz satılır ve bedeli paylaştırılır.
Anlaşmalı miras paylaşımına gelen yeni düzenleme ile artık mirasçılar kendi aralarında hazırlamış olduğu anlaşma ile kendi paylarını belirleyebilecek. Eşit miras hakkına yasal olarak bir müdahale olmasa da mal paylaşım usulüyle dolaylı olarak değiştirilmiş oluyor. Burada vurgulanmak istenen Anlaşmalı paylaşım ile eşit miras hakkına uymak zorunda kalınmayacak. Düzenlemenin en can alıcı noktalarından biride resmi kurumların bu anlaşmanın içeriğine dair bir denetim yapamayacaklardır. Yani anlaşmalı miras paylaşımında rızanın gerçekten olup olmadığını denetleyecek bir sistem söz konusu değildir. Kadının bu düzenlemede fevkalade dezavantajlı olduğunu belirten kadın hakları savunucuları adaletsizliği gözler önüne sermektedir.
Böyle bir yolun önünün açılması korunmasız kadınlar için zorlama, şiddet ve baskı sonucu miras haklarının ellerinden alınabileceği mülkiyet hakkının ihlali ile sonuçlanacak birçok olayı da beraberinde getirebilecektir.
Yargısal Miras Paylaşımı
Yargısal miras paylaşımı, anlaşmalı miras paylaşımının sonuçsuz kalmasıyla yargısal yola başvurulmasıdır. Bu davalara paylaşma davları denmektedir. Türk Medeni Kanun’nu 642/2 uyarınca her mirasçının ,terekeye dahil olan mallar için aynen , olanak yoksa satış ile paylaştırılmasına karar vermesini talep etme hakkı vardır. Eğer sözleşme veya kanun doğrultusunda miras ortaklığının devamı elzem ise miras paylaşımı istenememektedir.
Yargısal miras paylaşımı için yetkili ve görevli mahkeme miras bırakan kişinin yerleşiminin ikamet ettiği yerdeki sulh hukuk mahkemesidir. Paylaşma davasını, paylaşım isteğinde bulunan mirasçı, diğer mirasçılara karşı yönlendirir.
Dava durumunda mahkeme taşınmazları mirasçılar arasında aynen taksim edecektir. Aynı zamanda miras denkleştirme yapılabilir. Kısaca mahkeme her hak talep eden mirasçıya bir taşınmazın tamamını vererek mirası dağıtır ve eğer taşınmazlar arasında değer farkı söz konusu olur ise eksik değere para ekleyip, miras her mirasçı için denkleştirilmiş olur. Aynen taksim mümkün değil ise taşınmazın satışı ile bölüşme söz konusu olacaktır.
Mirastan Yasal Pay Alma Oranları Nedir?
Mirastan pay almada zümre sisteminin uygulandığına değinmiştik. Buna göre;
- Alt zümrede mirasçı olması üst zümreye miras geçmeyeceği anlamına gelmektedir.
- Birinci zümrede mirasçının yok olması durumunda ikinci zümredeki kişiler mirasçı olabilecektir. Aynı şekilde ikinci zümredekilerde mirasçı olamayacaktır.
| Zümre Seviyesi | Kapsam |
| Birinci Derece | Mirasbırakanın altsoyu |
| İkinci Derece | Mirasbırakanın anne ve babası ile onların soyundan gelen kişiler (üstsoy-yansoy) |
| Üçüncü Derece | Mirasbırakanın büyükanne ve büyükbabası ile onların altsoyu |
Kardeşler Arasında Miras Nasıl Paylaşılır?
Kardeşler arasındaki miras paylaşımında zümre çok önemlidir. Seçilen zümredeki kardeşe göre değişiklik olabilir. Bu durumda mirastaki paylar dikkate alınmalıdır.
| Durum | Eşin Varlığı | Anne-Baba Durumu | Paylaşım Şekli |
| 1. Zümre – Miras bırakanın çocukları (kardeşler) | Evet | Belirtilmemiş | Eşe yasal olarak mirasın dörtte biri verilir. Mirasın dörtte üçlük kısmı çocuklar arasında eşit bir şekilde bölüştürülür. |
| 1. Zümre – Miras bırakanın çocukları (kardeşler) | Hayır | Belirtilmemiş | Mirasın tamamı, çocuklar arasında eşit olarak paylaştırılır. |
| 1. Zümre – Çocuklardan biri miras bırakandan önce vefat etmişse | Fark etmez | Belirtilmemiş | Hayatını kaybeden çocuğun miras hakkı, varsa kendi altsoyuna geçer. Altsoyu yoksa üstsoya aktarılır. |
| 2. Zümre – Miras bırakanın kardeşleri | Evet | Anne ve baba vefat etmiş | Eşe mirasın yarısı kalır. Kalan diğer yarısı kardeşler arasında paylaştırılır. |
| 3. Zümre – Miras bırakanın kardeşleri | Evet | Anne veya babadan biri sağ | Eşe yarı hisse; sağ kalan ebeveyne dörtte bir hisse, kardeşlerin toplam hissesi ise dörtte bir olur. |
| 2. Zümre – Miras bırakanın kardeşleri | Hayır | Anne ve baba vefat etmiş | Mirasın tamamı, kardeşler arasında eşit olacak şekilde bölüştürülür. |
Babadan Kalan Mirasın Kardeşler Arasında Paylaştırılması Nasıl Olur ?
Miras bırakan baba ise bu altsoylar arasında miras paylaşımı anlamına gelir. Burada miras bırakanın altsoyu birinci zümredir. Paylaşım konusunun nasıl olacağı konusunda ilk bakılacak miras bırakanın eşinin hayat olup olmadığıdır. Belirtmek gerekir ki baba hayatta değil ancak annesi hayataysa bu durumda yapılan paylaştırma ile her ikisinin de hayatta olmadığı durumda altsoyların alacağı miras payları değişiklik gösterecektir.
Bu durumda miras bırakanın hayatta kalan eşi var ise mirasın ¼ ‘ lük kısmı eşe ait olacaktır. Geriye kalan pay ise eşit bir şekilde, altsoy arasında pay edilmelidir. Fakat eşi hayatta değilse veya herhangi bir sebeple mirasçı durumunda değilse kalan mirasın tümü altsoylar arasında pay edilecektir. Ek olarak bu koşullar annenin vefatında da aynı şekilde olacaktır.
Miras Paylaşımında Avukatın Önemi Nedir?
Miras konusu, aile bireylerini doğrudan etkileyen ve çoğu zaman duygusal gerilimlerin yaşanmasına neden olan hassas bir hukuki süreçtir. Bir kişinin vefatıyla birlikte geride bıraktığı malvarlığı üzerinde hak sahibi olan mirasçılar arasında paylaşım yapılması gerekebilir. Bu paylaşım süreci ise her zaman kolay ve sorunsuz ilerlemeyebilir. İşte tam da bu noktada, bir avukatın rehberliği ve desteği, hem hukuki açıdan hem de kişisel ilişkilerin korunması bakımından büyük önem taşır.
Hukuki Bilgi ve Deneyimle Hareket Etmek
Miras hukuku, Türk Medeni Kanunu başta olmak üzere çeşitli yasal düzenlemelere tabidir. Bu alan, zümre sistemi, saklı pay, vasiyetname, mirastan feragat gibi teknik konular içerdiğinden, her bireyin bu karmaşık mevzuatı bilmesi beklenemez. Bir avukat, ilgili mevzuata hâkim olarak mirasçılara hangi haklara sahip olduklarını açık ve doğru bir şekilde anlatabilir. Böylece kişiler, bilgi eksikliğinden kaynaklanabilecek hak kayıplarını önleyebilir.
Anlaşmazlıkların Önüne Geçmek
Miras paylaşımı sırasında en sık karşılaşılan sorunlardan biri, mirasçılar arasında yaşanan fikir ayrılıkları ve çıkar çatışmalarıdır. Miras konusu, çoğu zaman geçmişten gelen kırgınlıkları da gün yüzüne çıkarabilir. Avukat desteği, tarafların hak ve yükümlülüklerini nesnel bir zemine oturtarak, uzlaşma ihtimalini artırır. Gerekirse arabuluculuk görevini üstlenerek dava sürecine başvurmadan çözüm üretilmesine katkı sağlar.
Yasal Süreçlerin Doğru Yürütülmesi
Miras paylaşımı, belirli yasal prosedürleri takip etmeyi gerektirir. Sulh hukuk mahkemesine başvuru, veraset ilamı alınması, mal tespitleri, terekenin paylaşımı gibi işlemler, belirli bir sıra ve usul içerisinde yürütülmelidir. Bir avukat, bu süreçlerin eksiksiz ve zamanında tamamlanmasına yardımcı olarak hem hukuki riskleri azaltır hem de sürecin gereksiz yere uzamasını önler.
Hakkaniyetli Paylaşımın Sağlanması
Özellikle taşınmaz malların veya farklı ekonomik değere sahip varlıkların paylaşımında adil bir dağılım yapmak kolay olmayabilir. Bir avukat, uzmanlığı sayesinde, mirasın değerinin doğru biçimde tespit edilmesine yardımcı olabilir. Bu da tarafların menfaatlerinin dengeli biçimde korunmasını sağlar.
Dava Süreci ve Temsil Yetkisi
Miras paylaşımı konusunda eksik ve hatalı bilginiz sebebiyle hakkınızı alamayabilirsiniz. Aynı zamanda anlaşmalı miras paylaşımında hakkınız diğer kardeşleriniz tarafından gasp edilebilir. Böyle bir durumda kardeşler arasında anlaşma sağlanamazsa, yargı yoluna başvurulması gerekebilir. Bu durumda, dava süreci hem teknik bilgi hem de güçlü bir temsil gerektirir. Avukat, miras davasının her aşamasında müvekkilini temsil ederek onun haklarını korur, delilleri toplar ve süreci usulüne uygun şekilde yürütür. Özellikle paylaştırma davası gibi karmaşık davalarda avukatla çalışmak, davanın seyri açısından belirleyici olabilir. Geriye dönük miras hakkı ile ilgili içeriğimize buradan ulaşabilirsiniz.
SIK SORULAN SORULAR
Miras Paylaşımında Yasal Süre Düzenlemesi Var Mı ?
Miras paylaşılması durumunda kanunlarla düzenlenen yasal bir süre uygulaması yoktur. Mirasçıların paylaşım için herhangi bir beyanı olmayıp miras ortaklığını sürdürdüğü durumda ise her zaman mal paylaşımı isteme hakkı olacaktır. Miras için açılacak olan davalar bakımından belli süreler öngörülmüştür.
Miras Paylaşımında Uyuşmazlık Durumunda Ne Olur?
Mirasın anlaşmalı şekilde paylaşılamaması durumunda açılan davaya miras paylaşım davası denir. Sözleşme ve kanundan gelen bir sınırlama olmadığı sürece her mirasçı bu davayı açabilme hakkına sahiptir. Bilirkişi raporu ile miras paylaşımı hesaplama gerçekleştirilir ve dava kararı ile miras paylara ayrılır.
Kardeşler arası yargısal miras paylaşımı nasıl olur?
Miras bırakan kişinin eşi hayatta ise eş mirasın 1/4 pay sahibi olur. Kalan 3/4 miras payı kadın erkek kardeşler arasında eşit olarak paylaştırılır. Eğer miras bırakan kişinin eşi hayatta değilse çocuklarına mirasın tamamı aktarılır. Miras üzerinde her kardeş eşit olarak mirasçıdır. Ancak 18 Haziran 2025 tarihi itibariyle yeni bir düzenleme getirilerek notere gitme zorunluluğu olmadan miras paylaşımının yapılabilmesi sağlandı. Bu düzenleme ile kardeşler notere gitmeden aralarında anlaşarak ‘anlaşmalı paylaşım’ yapıp tapu müdürlüğüne bildiride bulunabilecek.
Kardeşler arası miras paylaşılamazsa ne olur?
Kardeşler arasında miras paylaşılamaz veya mirastan herkes hakkaniyetli şekilde pay alamazsa bu durumda ortaklığın giderilmesi davası açılarak yargı yolu ile mirasın paylaşılması sağlanır. Sulh hukuk mahkemelerinde görülen bu davalarda harç ve masraflar dava değerinin yüzdesi oranındadır. Ekonomik gücü olmayan kişiler adli yardım talebinde bulunabilirler.
Baba bir anneler farklı ise miras nasıl paylaşılır?
Babanın sağ kalan eşi varsa mirasın 1/4 ü resmi nikahlı olduğu eşine aittir. Geriye kalan 3/4 çocuklara cinsiyet ayrımı olmadan eşit dağıtılır. Yeni düzenleme ile mirasçılar kendi arasında anlaşmalı olarak paylaşıp notere gitme zorunluluğu olmadan tapuda paylaşımlarını bildirebilirler.
Anlaşmalı Miras Paylaşımı Nedir?
Anlaşmalı Miras Paylaşımı 18 Haziran 2025 tarihinde yürürlüğe giren yeni bir düzenleme ile mirasçıların mirasın nasıl bölüneceği konusunda kendi aralarında miras paylaşım sözleşmesi imzalaması ve bu doğrultuda Tapu İl Müdürlüğü’ne bildirimde bulunmasıyla olur. Anlaşmalı Miras Paylaşımında notere gitme zorunluluğu bulunmamaktadır.
